LECA zorgt voor kleine gebruiken van groot belang

LECA, het Landelijk Expertisecentrum voor Cultuur van Alledag, is een erfgoedorganisatie voor feestelijk erfgoed. We onderzoeken welke feesten en rituelen bestaan, waar ze vandaan komen, hoe ze evolueren en vooral: wie ze levend houdt. Bij LECA staan de mensen achter de tradities centraal. Samen met de vele vrijwilligers die een bepaald feest of ritueel in ere houden, gaan we op zoek naar manieren om het erfgoed door te geven aan de volgende generaties. Iedereen die meer over feestelijk erfgoed wil weten of ondersteuning kan gebruiken bij het doorgeven ervan, kan bij LECA terecht.

Onlinebevraging 'Op handen gedragen'

 Naar een inventaris van de processies
Onder de noemer ‘Op handen gedragen’ werkt LECA sinds 2013 nauw samen met CRKC – Centrum voor Religieuze Kunst en Cultuur en KADOC-KU Leuven rond de zorg voor het processie-erfgoed. De partners ondersteunen en adviseren processiecomités bij het beheer van hun erfgoed. LECA focust daarbij op het immaterieel cultureel erfgoed, CRKC op het roerend erfgoed en KADOC op het documentair erfgoed. Ook het in kaart brengen van de processies is een belangrijke doelstelling van ‘Op handen gedragen’. Het inventariseren van alle bestaande en verdwenen processies vormt een basisvoorwaarde voor een efficiënte en gerichte zorg voor processie-erfgoed.

Bij de donkere winterdagen hoort gelukkig ook kerstversiering. Vanaf WOII werd het algemeen de gewoonte om een kerststal te zetten onder de kerstboom. Vandaag lijken kerststallen steeds meer te verdwijnen. Jan Holvoet van de Federatie van Vlaamse Kerststallenvrienden verzamelt kerststallen en hoopt dat andere mensen de magie van een kerststal onder de kerstboom ook terugvinden. Hij vertelt ons over zijn mooie verzameling en waarom deze traditie moet blijven voortbestaan.

Nog niet zo lang geleden zette bijna iedereen een stalletje onder de kerstboom. Kinderen schoven de drie wijzen elke dag een beetje dichterbij en baby Jezus was voor 25 december niet te bespeuren in de stal. Dat gebruik is stilaan aan het verdwijnen. Of toch niet? LECA gaat op zoek naar foto’s aan de kerststal. Staan er in jouw woonkamer nog een os en een ezel? Heb jij een unieke kerststal op zolder staan? Of zet je misschien een heus kerstdorp bij de boom?

Wat waren we blij toen dit filmpje binnenrolde. De zevenjarige Helena geeft haar interpretatie van de figuurtjes in de kerststal die ze zelf ineen knutselde. Niet dat ze zo katholiek is, maar ‘een kerststalletje past echt bij de kerstboom’. Omdat iedereen zo gelukkig is in Helena’s leefwereld, belonen we haar filmpje met de titel ‘minuut van de maand’.

De eerste reuzenkalender voor Vlaanderen is een feit. De muurkalender vermeldt tal van reuzenactiviteiten. Nu is hij nog niet volledig, maar op termijn wil de kalender alle reuzenevenementen bekend maken bij een ruim publiek. De kalender is rijkelijk geïllustreerd en kost vijf euro. Hij kan besteld worden via de provinciale verantwoordelijken van Reuzen in Vlaanderen vzw. Aan hen kan je alvast ook jouw reuzenevenementen van 2016 melden. LECA werkte met plezier mee aan de realisatie van deze kalender.

Op 25 november 2014 besliste Unesco om de beiaardcultuur toe te voegen aan de lijst van beste praktijken op het vlak van het borgen van immaterieel cultureel erfgoed. Daarmee erkent Unesco de manier waarop de Belgische beiaardiers hun kennis en ervaring doorgeven aan de volgende generaties. Unesco is bijzonder streng in het toekennen van het label ‘beste praktijk’. De erkenning is dan ook een aanzienlijke opsteker voor de mensen achter de beiaardcultuur. 

Nog tot 31 december 2014 kan je je kandidaat stellen voor de Olbrechtsprijs. De prijs is genoemd naar de bekende Vlaamse volkskundige en etnograaf Prof. Dr. Frans M. Olbrechts (1899-1958). Sinds 1969 stimuleert het Frans Olbrechtsgenootschap het wetenschappelijk onderzoek met betrekking tot het brede veld van de volkscultuur. Daartoe kent het prijzen toe aan waardevolle studies, waarvan het onderwerp vooraf door de kandidaat aan het Olbrechtsgenootschap werd voorgelegd. Na aanvaarding van de ‘opdracht’ heeft de kandidaat zeven jaar de tijd om haar/zijn studie af te werken.