Poerim

Poerim

Poerim of Lotenfeest is een joods bevrijdingsfeest dat jaarlijks wordt gevierd op de veertiende dag van de joodse maand adar. Poerim valt altijd op een andere datum en soms zelfs in een andere maand omdat de joodse kalender gebaseerd is op de maancyclus*. Op deze dag herdenken de joden dat hun volk in de vijfde eeuw vóór onze jaartelling in Perzië kon ontsnappen aan een grootschalige uitroeiing.

De oorsprong

In de vijfde eeuw vóór onze jaartelling beraamde de Perzische hoveling Haman het plan om de Perzische koning Ahasverus ervan te overtuigen de joden uit te roeien. Door middel van het trekken van een lot wilde Haman bepalen op welke dag de massale volkerenmoord zou plaatsvinden en dat zou op de dertiende adar zijn geweest. Dankzij koningin Esther en haar voogd Mordechai kon dit vreselijke plan voorkomen worden. Esther heeft namelijk de Perzische koning ervan kunnen overtuigen dat het uitroeien van een volk misdadig zou zijn. Uiteindelijk werd Haman zelf ter dood veroordeeld. Sindsdien wordt deze wonderlijke gebeurtenis herdacht.

De Vasten van Esther

De dag vóór Poerim wordt er door de joodse gemeenschap gevast. Dit wordt de Vasten van Esther genoemd.

Poerim of lotenfeest

’s Avonds** tijdens het Poerimfeest wordt in de synagoge voorgelezen uit het boek van Esther. Telkens wanneer de naam van Haman wordt uitgesproken, mogen de gelovigen hun boosheid uiten door veel lawaai te maken. Er wordt onder andere op de vloer gestampt en er wordt lawaai gemaakt met behulp van Hamanratels. Na de lezing in de synagoge wordt er gefeest met familie en vrienden. Er wordt rijkelijk gegeten en gedronken en er worden dikwijls kinderfeestjes georganiseerd waarbij de kinderen zich verkleden. Ook worden er cadeaus uitgedeeld onder familie en vrienden, meestal betreffen het etenswaren. Zeer belangrijk is dat alle gelovigen op Poerim etenswaren en geld moeten schenken aan de armen. Dit is een religieuze verplichting.

Hamansoren

Traditioneel worden er Hamansoren geserveerd. Dit zijn driehoekige koekjes gevuld met pruimen of maanzaad. Ze stellen de oren (of de hoed) van Haman voor, de Perzische hoveling die alle joden wilde uitroeien. Er worden ook kreplech gegeten, dit is deeg gevuld met vlees.

* Een joods kalenderjaar bestaat doorgaans uit twaalf maanden, maar zeven keer in negentien jaar is er een schrikkeljaar. Zo’n schrikkeljaar bestaat dan uit dertien maanden.
** Iedere feestdag begint aan de vooravond, achttien minuten voor zonsondergang, en eindigt ca. vijfentwintig uur later, de avond erna, van zodra de eerste drie middelgrote sterren zichtbaar zijn. 

Dankzij het Forum der Joodse Organisaties vzw kreeg LECA een beter zicht op enkele van de vele gebruiken die verbonden zijn aan Vasten van Esther en Poerim.

LITERATUUR  

Strassfeld, M., The Jewish Holidays, HarperCollins Publishers Inc., New York, 1985.

Greenberg, I., The Jewish Way: Living the Holidays, Jason Aronson Publishers, s.l., 1998.

Kosofsky, S.M., The Book of Costums: A Complete Handbook for the Jewish Year, Harper, San Francisco, 2004. 

Scharfstein, S., Understanding Jewish Holidays and Customs: Historical and Contemporary, KTAV Publishing House, Hoboken, 1999.